1. Pierwsza w Sztokholmie i pierwsza na Sorbonie

Feminizm XX w. zawdzięcza Marii Skłodowskiej-Curie naprawdę wiele. Nie dość, że jako pierwsza kobieta zdobyła nagrodę Nobla, to również jako pierwsza otrzymała ją dwukrotnie. Co więcej, przetarła też szlaki na francuskiej Sorbonie, gdzie objęła katedrę fizyki po mężu i została tym samym pierwszą panią profesor na zdominowanej przez mężczyzn uczelni. Mimo, że w świecie akademickim i naukowym bardzo dobrze znano jej dokonania i ceniono wkład w rozwój chemii, fizyki i medycyny ze względu na płeć Skłodowskiej nigdy oficjalnie nie przyjęto do Francuskiej Akademii Nauk. Udało się to jednak Marguerite Perey, która była asystentką i doktorantką polskiej noblistki. Jako pierwsza kobieta dołączyła do słynnej korporacji uczonych dopiero w 1962 r.

 

2. Przyjaciółka Einsteina

Skłodowska jako wybitna persona obracała się w świecie najsławniejszych naukowców – bardzo dobrze znała Ernesta Solvaya, a także przyjaźniła się z Albertem Einsteinem, z którym przez długie lata prowadziła korespondencję. Co ciekawe, każde z nich pisało listy w języku, którym na co dzień się posługiwali – Maria po francusku, a twórca teorii względności po niemiecku. Biografowie obojga naukowców niejednokrotnie podkreślają, Einstein zawdzięcza Skłodowskiej swoją karierę. To właśnie ona napisała mu rekomendację, gdy ubiegał się o stanowisko profesora na prestiżowej uczelni w Zurychu. Niemiecki fizyk nawet po jej śmierci doceniał osobowość swojej przyjaciółki i zawsze ciepło się o niej wypowiadał – Koleżeńska relacja, która łączyła mnie przez tyle lat z tą wspaniałą kobietą, należy do najlepszych i najpiękniejszych chwil w moim życiu. We wszystkim rozumieliśmy się tak dobrze, i często czułem, że jej stosunek do życia ludzkiego był głębszy i prawdziwszy niż mój – czytamy w liście napisanym kilka lat po śmierci Marii i zaadresowanym do jej córki, Ewy.

3. Idealna para

 

Pierwsza nagroda Nobla prawdopodobnie nie powędrowałaby do Skłodowskiej, gdyby nie sprzeciw jej męża, który odmówił samodzielnego przyjęcia wyróżnienia. Piotr Curie podkreślał, że odkrycie naukowe, którego dokonał, jest w tej samej mierze jego, jak i Marii zasługą. Obojga zresztą połączyła nie tylko miłość do chemii i fizyki. Piotr i jego żona bardzo się kochali i tworzyli niezwykle szczęśliwe małżeństwo, mieli także dwie córki. Rodzinne szczęście przerwał jednak nieszczęśliwy wypadek Pierre'a. Skłodowska silnie przeżyła śmierć męża, a swoje cierpienie przelewała na papier, prowadząc tzw. „Dziennik żałobny”, którego fragmenty znajdziemy w książce „Maria Skłodowska-Curie – Listy” wydanej pod redakcją Alicji Albrecht.

4. Za kierownicą

Maria była też jedną z pierwszych kobiet, która uzyskała prawo jazdy, w tym również na samochody ciężarowe. Jednak bardziej niż auta ceniła sobie rower, którym codziennie dojeżdżała na uczelnię i do laboratorium. Na jednośladzie Skłodowska wyruszyła także w podróż poślubną ze swoim mężem. Poza tym noblistka ubóstwiała pływanie – jej ulubionym stylem był kraul.

5. Złote dziecko

Już od najmłodszych lat Skłodowska przejawiała wyjątkowe zdolności – nauczyła się czytać w wieku 4 lat. W dzieciństwie rozpoczęła także naukę kilku języków obcych i ostatecznie świetnie władała aż pięcioma z nich. Studia na Sorbonie rozpoczęła w 1891 r. Jej przedmiotami wiodącymi były matematyka i fizyka. Warto dodać, że przeprowadzka do Francji nie byłaby możliwa, gdyby nie siostra polskiej noblistki. Bronisława Dłuska (z wykształcenia lekarka), która zapewniła utrzymanie młodszej o kilka lat Marii i wspierała ją podczas zdobywania wykształcenia. Siostry były ze sobą bardzo zżyte i mieszkały razem przez długie lata. Bronia, bo tak często ją nazywano, została także pierwszą dyrektorką założonego z inicjatywy Skłodowskiej Instytutu Radowego w Warszawie.

 

6. Kobieta sukcesu

Maria Skłodowska-Curie jest uznawana za jedną z najbardziej wpływowych kobiet dwóch ostatnich stuleci wieku. W 2015 r. ten zaszczytny tytuł przyznali jej Szkoci, a w rankingu przeprowadzonym w Wielkiej Brytanii zdobyła drugie miejsce obok Margaret Tatcher. Jej zasługi w dziedzinie nauki są nieocenione – dzięki odkryciom Skłodowskiej już na początku XX w. udało się wyleczyć raka szyjki macicy, upowszechniono badania RTG i utworzono kilka placówek radiologicznych. Maria jako pierwsza wprowadziła do naukowego słownika pojęcie promieniotwórczości. W ślady noblistki poszła jej córka, która również zdobyła prestiżową nagrodę w Sztokholmie.

Wkład w rozwój nauki

 

  • Maria Skłodowska – Curie wraz z mężem Piotrem Curie odkryli dwa nowe pierwiastki promieniotwórcze: rad i polon. Małżonkowie Curie wyizolowali jakościowo obydwa pierwiastki, później Maria uzyskała je w stanie czystym.

  • Jako pierwsi wykorzystali radioaktywność do odkrycia i wyizolowania nowych pierwiastków chemicznych

  • Maria Skłodowska – Curie jest twórcą radiochemii, tj. chemii pierwiastków promieniotwórczych. Ona również stwierdziła, że promieniowanie substancji radioaktywnych powoduje reakcje chemiczne. To był początek chemii radiacyjnej.

  • Za darmo udostępniła technologię wyizolowania radu oraz polonu zainteresowanym naukowcom oraz producentom.

  • Ernest Rutherford używał próbki radu otrzymanej przez pp. Curie, do bombardowania cienkiej folii złota cząstkami alfa. Dane uzyskane w ten sposób doprowadziły do sformułowania planetarnego modelu atomowego, który po dalszych udoskonaleniach jest nadal istotną koncepcją. W 1919 r. E. Rutherford przez bombardowanieatomów azotu cząstkami alfa przeprowadził pierwszą sztuczną reakcję jądrową. Bez badań Marii Skłodowskiej – Curie historia badań jądrowych i atomowych potoczyłaby się inaczej.

  • Po wyizolowaniu polonu i  radu wiele jej badań ukierunkowanych było na wykorzystanie substancji radioaktywnych w medycynie, szczególnie w diagnostyce oraz leczeniu raka.

 

 

Kalendarium


„ Jest to taka niewielka, zwykła historia. Urodziłam się w Warszawie, w rodzinie profesorskiej. Wyszłam za mąż za Piotra Curie. Miałam dwoje dzieci. Dzieło moje naukowe wykonałam we Francji” – tak pisała o swoim życiu Maria Skłodowska – Curie.


•    7 listopada 1867 r. – w Warszawie, w domu przy ul. Freta 16 na świat przyszła Maria, piąte, najmłodsze dziecko Bronisławy z Boguskich i Władysława Skłodowskich – późniejsza najsłynniejsza kobieta naukowiec, autorka pionierskich prac z fizyki i chemii jądrowej, dwukrotna laureatka nagrody Nobla, pierwsza kobieta profesor Sorbony


•    1883 r. – ukończyła ze złotym medalem III Żeńskie Gimnazjum Rządowe w Warszawie


•    1886 – 1889 – pracowała  jako guwernantka


•    1889–1891 – była  słuchaczką tajnego Uniwersytetu Latającego, rozpoczęła prace badawcze w pracowniach Muzeum Przemysłu i Rolnictwa (obecnie siedziba Centralnej Biblioteki Rolniczej)


•    1891 r. – wyjechała do Paryża, gdzie rozpoczęła studia na Sorbonie


•    1895 r. – wyszła za mąż za francuskiego fizyka Piotra Curie

•    1896 r. – rozpoczęła badania soli uranu


•    1897 r. – urodziła  córkę Irenę, późniejszą Joliot-Curie,  również laureatkę Nagrody Nobla


•    1898 r. – w rezultacie kilkuletnich badań, które  prowadziła  wraz z mężem, dokonała odkrycie polonu i radu


•    1903 r. – uzyskała  stopień doktora na Sorbonie wraz z Henri Becquerelem i Piotrem Curie otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie promieniotwórczości i pierwiastków promieniotwórczych


•    1904 r. – urodziła  drugą córkę – Ewę


•    1906 r. – mąż, Piotr Curie zginął  pod kołami wozu konnego


•    1911 r. – została uhonorowana Nagrodą Nobla w dziedzinie chemii


•    1912 r. – zainicjowała powstanie Instytutu Radowego w Paryżu


•    1913 r. – otworzyła  w Warszawie pierwszą pracownię radiologiczną Towarzystwa     Naukowego Warszawskiego, którego została honorowym dyrektorem


•    1926 r. – uzyskała tytuł doktora honoris causa Politechniki Warszawskiej


•    1932 r. – podczas swojej ostatniej wizyty w Polsce w obecności prezydenta RP Ignacego Mościckiego dokonała otwarcia utworzonego z jej inicjatywy Instytutu Radowego w Warszawie


•    4 lipca 1934 roku – umarła we francuskiej klinice w Passy, została pochowana obok męża w jego rodzinnej miejscowości Sceaux pod Paryżem


•    1995 r. – prochy Marii i Piotra Curie zostały złożone w paryskim Panteonie

PATRON NASZEJ SZKOŁY

Nasi sponsorzy:
kubek nowy.jpg

© 2020  Polska Szkoła im. Marii Skłodowskiej - Curie by Marcin Nowicki